Καβάφης ελληνικός

         Αναφέρεται ότι ο Κ.Π.Καβάφης έλεγε στο Στρατή Τσίρκα: "Είμαι κι εγώ Ελληνικός. Προσοχή, όχι Έλλην, ούτε Ελληνίζων, αλλά Ελληνικός." (πηγή)
         Αντιπαρατιθέμενος με τον όρο γραικικά που χρησιμοποιεί για τα βυζαντινά και μεταβυζαντινά/νεοελληνικά, ο όρος ελληνικά / ελληνικός αποδίδει το στίγμα του  πολιτισμού και των πανανθρώπινων ανθρωπιστικών υψηλών αξιών του, όπως αυτός διαμορφώθηκε από τους αρχαίους Έλληνες - και αντιγράφηκε από μεταγενέστερους και αλλοεθνείς. Τα σχόλιά του πολλά, ποικίλα, δηκτικά, καίρια για ελληνικούς, ελληνίζοντες, φιλέλληνες κ.α... Σταχυολογώντας μερικά αποσπάσματα:

*

Ὑπὲρ τῆς Ἀχαϊκῆς Συμπολιτείας πολεμήσαντες
 1922 

Ἀνδρεῖοι σεῖς ποὺ πολεμήσατε καὶ πέσατ᾿ εὐκλεῶς
τοὺς πανταχοῦ νικήσαντας μὴ φοβηθέντες.
Ἄμωμοι σεῖς, ἂν ἔπταισαν ὁ Διαῖος κι ὁ Κριτόλαος.
Ὅταν θὰ θέλουν οἱ Ἕλληνες νὰ καυχηθοῦν,
«Τέτοιους βγάζει τὸ ἔθνος μας» θὰ λένε
γιὰ σᾶς. Ἔτσι θαυμάσιος θά ῾ναι ὁ ἔπαινός σας.-

 Ἐγράφη ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ὑπὸ Ἀχαιοῦ·
ἕβδομον ἔτος Πτολεμαίου, Λαθύρου.

*

Παλαιόθεν ἑλληνίς
1927

Καυχιέται ἡ Ἀντιόχεια     γιὰ τὰ λαμπρά της κτίρια,
καὶ τοὺς ὡραίους της δρόμους·     γιὰ τὴν περὶ αὐτὴν
θαυμάσιαν ἐξοχήν,     καὶ γιὰ τὸ μέγα πλῆθος
τῶν ἐν αὐτῇ κατοίκων.     Καυχιέται ποὺ εἶν᾿ ἡ ἕδρα
ἐνδόξων βασιλέων·     καὶ γιὰ τοὺς καλλιτέχνας
καὶ τοὺς σοφοὺς ποὺ ἔχει,     καὶ γιὰ τοὺς βαθυπλούτους
καὶ γνωστικοὺς ἐμπόρους.     Μιὰ πιὸ πολὺ ἀσυγκρίτως
ἀπ᾿ ὅλα, ἡ Ἀντιόχεια     καυχιέται ποὺ εἶναι πόλις
παλαιόθεν ἑλληνίς·     τοῦ Ἄργους συγγενής:
ἀπ᾿ τὴν Ἰώνη ποὺ     ἱδρύθη ὑπὸ Ἀργείων
ἀποίκων πρὸς τιμὴν     τῆς κόρης τοῦ Ἰνάχου.

*

  Ἡγεμὼν ἐκ Δυτικῆς Λιβύης
1928 (απόσπασμα) 

Μήτε βαθὺς στὲς σκέψεις ἦταν, μήτε τίποτε.
Ἕνας τυχαῖος, ἀστεῖος ἄνθρωπος.
Πῆρε ὄνομα ἑλληνικό, ντύθηκε σὰν τοὺς Ἕλληνας,
ἔμαθ᾿ ἐπάνω, κάτω σὰν τοὺς Ἕλληνας νὰ φέρεται·
κ᾿ ἔτρεμεν ἡ ψυχή του μὴ τυχὸν
χαλάσει τὴν καλούτσικην ἐντύπωσι
μιλῶντας μὲ βαρβαρισμοὺς δεινοὺς τὰ ἑλληνικά,
κ᾿ οἱ Ἀλεξανδρινοὶ τὸν πάρουν στὸ ψιλό,
ὡς εἶναι τὸ συνήθειο τους, οἱ ἀπαίσιοι.  

*

Επιτύμβιον Aντιόχου, βασιλέως Kομμαγηνής 
1923

Μετά που επέστρεψε, περίλυπη, απ’ την κηδεία του,
η αδελφή τού εγκρατώς και πράως ζήσαντος,
του λίαν εγγραμμάτου Aντιόχου, βασιλέως
Κομμαγηνής, ήθελ’ ένα επιτύμβιον γι’ αυτόν.
Κι ο Εφέσιος σοφιστής Καλλίστρατος —ο κατοικών
συχνά εν τω κρατιδίω της Κομμαγηνής,
κι από τον οίκον τον βασιλικόν
ασμένως κ’ επανειλημμένως φιλοξενηθείς—
το έγραψε, τη υποδείξει Σύρων αυλικών,
και το έστειλε εις την γραίαν δέσποιναν.

«Του Aντιόχου του ευεργέτου βασιλέως
να υμνηθεί επαξίως, ω Κομμαγηνοί, το κλέος.
Ήταν της χώρας κυβερνήτης προνοητικός.
Υπήρξε δίκαιος, σοφός, γενναίος.
Υπήρξεν έτι το άριστον εκείνο, Ελληνικός—
ιδιότητα δεν έχ’ η ανθρωπότης τιμιοτέραν·
εις τους θεούς ευρίσκονται τα πέραν.»

[Η Κομμαγηνή βρίσκεται στη νοτιοανατολική Τουρκία.  Στο όρος Νεμρούτ το ταφικό μνημείο του Αντιόχου εδώ.]

*

Ο Ιουλιανός, ορών ολιγωρίαν

1923

(απόσπασμα)      Έλληνες ήσαν επί τέλους. Μηδέν άγαν, Aύγουστε.

*

Φιλέλλην
1906,1912

Νόμισμα Μιθριδάτη του Α΄ (2ος αιων. π.Χ.) με το συχνό τότε όρο Φιλέλληνος

Την χάραξι φρόντισε τεχνικά να γίνει.
Έκφρασις σοβαρή και μεγαλοπρεπής.
Το διάδημα καλλίτερα μάλλον στενό·
εκείνα τα φαρδιά των Πάρθων δεν με αρέσουν.
Η επιγραφή, ως σύνηθες, ελληνικά·
όχ’ υπερβολική, όχι πομπώδης—
μην τα παρεξηγήσει ο ανθύπατος
που όλο σκαλίζει και μηνά στην Pώμη —
αλλ’ όμως βέβαια τιμητική.
Κάτι πολύ εκλεκτό απ’ το άλλο μέρος·
κανένας δισκοβόλος έφηβος ωραίος.
Προ πάντων σε συστήνω να κυττάξεις
(Σιθάσπη, προς θεού, να μη λησμονηθεί)
μετά το Βασιλεύς και το Σωτήρ,
να χαραχθεί με γράμματα κομψά, Φιλέλλην.
Και τώρα μη με αρχίζεις ευφυολογίες,
τα «Πού οι Έλληνες;» και «Πού τα Ελληνικά
πίσω απ’ τον Ζάγρο εδώ, από τα Φράατα πέρα».
Τόσοι και τόσοι βαρβαρότεροί μας άλλοι
αφού το γράφουν, θα το γράψουμε κ’ εμείς.
Και τέλος μη ξεχνάς που ενίοτε
μας έρχοντ’ από την Συρία σοφισταί,
και στιχοπλόκοι, κι άλλοι ματαιόσπουδοι.
Ώστε ανελλήνιστοι δεν είμεθα, θαρρώ.

Το παραμύθι ωραίο, αλλά δεν έχει δράκο...

 Περιμένοντας τους Βαρβάρους
 
*

Αρχαία αγορά Αθηνών,
ψηφιακή αναπαράσταση Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού (πηγή)

— Τι περιμένουμε στην αγορά συναθροισμένοι;

Είναι οι βάρβαροι να φθάσουν σήμερα.

— Γιατί μέσα στην Σύγκλητο μια τέτοια απραξία;
Τι κάθοντ’ οι Συγκλητικοί και δεν νομοθετούνε;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
Τι νόμους πια θα κάμουν οι Συγκλητικοί;
Οι βάρβαροι σαν έλθουν θα νομοθετήσουν.

—Γιατί ο αυτοκράτωρ μας τόσο πρωί σηκώθη,
και κάθεται στης πόλεως την πιο μεγάλη πύλη
στον θρόνο επάνω, επίσημος, φορώντας την κορώνα;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
Κι ο αυτοκράτωρ περιμένει να δεχθεί
τον αρχηγό τους. Μάλιστα ετοίμασε
για να τον δώσει μια περγαμηνή. Εκεί
τον έγραψε τίτλους πολλούς κι ονόματα.

— Γιατί οι δυο μας ύπατοι κ’ οι πραίτορες εβγήκαν
σήμερα με τες κόκκινες, τες κεντημένες τόγες·
γιατί βραχιόλια φόρεσαν με τόσους αμεθύστους,
και δαχτυλίδια με λαμπρά, γυαλιστερά σμαράγδια·
γιατί να πιάσουν σήμερα πολύτιμα μπαστούνια
μ’ ασήμια και μαλάματα έκτακτα σκαλιγμένα;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
και τέτοια πράγματα θαμπώνουν τους βαρβάρους.

—Γιατί κ’ οι άξιοι ρήτορες δεν έρχονται σαν πάντα
να βγάλουνε τους λόγους τους, να πούνε τα δικά τους;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
κι αυτοί βαρυούντ’ ευφράδειες και δημηγορίες.

— Γιατί ν’ αρχίσει μονομιάς αυτή η ανησυχία
κ’ η σύγχυσις. (Τα πρόσωπα τι σοβαρά που εγίναν).
Γιατί αδειάζουν γρήγορα οι δρόμοι κ’ η πλατέες,
κι όλοι γυρνούν στα σπίτια τους πολύ συλλογισμένοι;

Γιατί ενύχτωσε κ’ οι βάρβαροι δεν ήλθαν.
Και μερικοί έφθασαν απ’ τα σύνορα,
και είπανε πως βάρβαροι πια δεν υπάρχουν.


Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους.
Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.

(1898,1904)
  

[ψευδοϊστορικό ποίημα, από τα πλέον δημοφιλή του ποιητή, όπου παρουσιάζεται συμβολικά η ανάγκη αναστροφής του κλίματος πλήξης, αδιαφορίας, τέλματος και, τελικά, παρακμής μερικών κοινωνιών.Το ποίημα έχει έντονα στοιχεία θεατρικότητας, βασισμένο σε ένα διάλογο στον οποίο  κλιμακώνεται η αγωνία και της αναμονή, με κατάληξη τη διάψευση της προσδοκίας]

Καβαφικά γεράματα

Με συγκατάβαση, επιείκεια, διδακτισμό, αυστηρότητα, με κάποια απέχθεια, με δυσφορία για χρόνια που φεύγουν...
*
 
Ένας Γέρος

(αποσπάσματα, 1894-97)

Στου καφενείου του βοερού το μέσα μέρος
σκυμένος στο τραπέζι κάθετ’ ένας γέρος·
με μιαν εφημερίδα εμπρός του, χωρίς συντροφιά.
[...]

Ξέρει που γέρασε πολύ· το νοιώθει, το κυττάζει.
Κ’ εν τούτοις ο καιρός που ήταν νέος μοιάζει
σαν χθες. Τι διάστημα μικρό, τι διάστημα μικρό.

Και συλλογιέται η Φρόνησις πως τον εγέλα·
και πως την εμπιστεύονταν πάντα — τι τρέλλα! —
την ψεύτρα που έλεγε· «Aύριο. Έχεις πολύν καιρό.»
[...]

.... Μα απ’ το πολύ να σκέπτεται και να θυμάται
ο γέρος εζαλίσθηκε. Κι αποκοιμάται
στου καφενείου ακουμπισμένος το τραπέζι. 

*

Η ψυχές των γερόντων

(1898,1901) 

Μες στα παληά τα σώματά των τα φθαρμένα
κάθονται των γερόντων η ψυχές.
Τι θλιβερές που είναι η πτωχές
και πώς βαρυούνται την ζωή την άθλια που τραβούνε.
Πώς τρέμουν μην την χάσουνε και πώς την αγαπούνε
η σαστισμένες κι αντιφατικές
ψυχές, που κάθονται -κωμικοτραγικές-
μες στα παληά των τα πετσιά τ' αφανισμένα.

*

             Και δείτε και το Μελαγχολία Ἰάσωνος Κλεάνδρου ποιητοῦ ἐν Κομμαγηνῇ· 595 μ. Χ. (1918, 1921) σε παλιότερη ανάρτηση. 

Καβαφικά παράθυρα

Τα παράθυρα

 (1897, 1903)

Ξεχαρβαλωμένα, σπασμένα, εγκαταλελειμμένα, κλειστά, ανοιχτά...
Κορέστεια, Ιούλιος 2006

Σ’ αυτές τες σκοτεινές κάμαρες, που περνώ  
μέρες βαρυές, επάνω κάτω τριγυρνώ  
για  νά ‘βρω τα παράθυρα.— Όταν ανοίξει  
ένα παράθυρο θά ‘ναι παρηγορία.—  
Μα τα παράθυρα δεν βρίσκονται, ή δεν μπορώ  
νά τά ‘βρω. Και καλλίτερα ίσως νά μήν τά βρω.
Ίσως το φως θά ‘ναι μια νέα τυραννία.
Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει. 

«αποκηρυγμένος» Οιδίποδας

Ο Oιδίπους

(αποκηρυγμένο 1895-6)

Gustave Moreau (1826-1898)

Εγράφη έπειτα από ανάγνωσιν περιγραφής της ζωγραφιάς
«Ο Οιδίπους και η Σφιγξ» του Γουστάβου Μορώ.

Επάνω του η Σφιγξ είναι πεσμένη
με δόντια και με νύχια τεντωμένα
και μ’ όλην της ζωής την αγριάδα.
Ο Οιδίπους έπεσε στην πρώτη ορμή της,
τον τρόμαξεν η πρώτη εμφάνισή της —
τέτοια μορφή και τέτοιαν ομιλία
δεν είχε φαντασθή ποτέ έως τότε.
Μα μ’ όλο που ακκουμπά τα δυο του πόδια
το τέρας στου Οιδίποδος το στήθος,
συνήλθε εκείνος γρήγορα — και διόλου
τώρα δεν την φοβάται πια, γιατί έχει
την λύσιν έτοιμη και θα νικήση.
Κι’ όμως δεν χαίρεται γι’ αυτήν την νίκη.
Το βλέμμα του μελαγχολία γεμάτο
την Σφίγγα δεν κυττάζει, βλέπει πέρα
τον δρόμο τον στενό που πάει στας Θήβας,
και που στον Κολωνό θ’ αποτελειώση.
Και καθαρά προαισθάνεται η ψυχή του
που η Σφιγξ εκεί θα τον μιλήση πάλι
με δυσκολώτερα και πιο μεγάλα
αινίγματα που απάντησι δεν έχουν. 

Κ.Π.Καβάφης

*

Και η ζωγραφική άποψη του Δουρίδος : Οιδίπους και Σφιγξ,
ερυθρόμορφη κύλιξ 470 π.Χ. Μουσείο Βατικανού

 *

[η κορυφαία-κατά τη γνώμη μου - αρχαία τραγωδία, ο κατεξοχήν τραγικός ήρωας]

αρχαίο θέατρο Φιλίππων (Καβάλας), Ιούλιος 2010- Οιδίπους Τύραννος 
με τον Κ. Μαρκουλάκη, Ιοκάστη η Κ. Καραμπέτη. Εξαιρετική παράσταση!

Αγια-Σωτήρα

               Μια δεσποτική εορτή με θηλυκό (;) όνομα στη λαϊκή παράδοση, που συνδέεται με τα γεννήματα και τις οπώρες, κυρίως τα σταφύλια, μα και τα σύκα σε μερικές περιοχές. Οι πιστοί της Μεταμορφώσεως παίρνουν μαζί με το αντίδωρο και λίγα σταφύλια που έχουν ευλογηθεί από τον ιερέα. Εξάλλου, από το σταφύλι προσφέρεται το κρασί που θα μετουσιωθεί σε Αίμα Χριστού. Κατάλυσις ιχθύος... 6η Αυγούστου.
               Αρχαία πρακτική και τελετουργία να αφιερώνονται τα πρώτα γεννήματα (ἀπαρχαί) στο Θεό σε συνδυασμό με ανάπαυση/εορτή :  Ἀριστοτέλους Ἠθικὰ Νικομάχεια (1160a)

αἱ γὰρ ἀρχαῖαι θυσίαι καὶ σύνοδοι φαίνονται γίνεσθαι μετὰ τὰς τῶν καρπῶν συγκομιδὰς οἷον ἀπαρχαί· μάλιστα γὰρ ἐν τούτοις ἐσχόλαζον τοῖς καιροῖς. 

             Τα προμηνύματα του φθινοπώρου φτάνουν : 

"Του Σωτήρος τα λελέκια, του Σταυρού τα χελιδόνια!"  (Δ. Λουκάτος)

              Αυτό, βέβαια, συμβαίνει και σε άλλες χώρες/ αγροτικές κοινωνίες, πχ. στη Ρωσία. Και όχι μόνο το καλοκαίρι (πρβλ. Παναγία Μεσοσπορίτισσα, Αποσπορίτισσα, Πολυσπορίτισσα με τα "πολυσπόρια" την 21η Νοεμβρίου).

             Εξαιρετικά ενδιαφέρον το σχετικό άρθρο του Παναγιώτη Ι.Σκαλτσή, επίκουρου καθηγητή Α.Π.Θ (2012) : Η ευλογία των καρπών κατά την εορτή της Μεταμορφώσεως.
             Η παρακάτω συνήθης ευχή εις μετάληψιν σταφυλής τη 6η του Αυγούστου από το Μέγα Ευχολόγιον (Τυπογραφείο Οικουμενικού Πατριαρχείου, 1803):

 
(εκζήτηση ευλογίας για του πρώτους καρπούς που ωρίμασαν, επειδή ο Θεός έδωσε τον καλό καιρό, αέρα και τις σταγόνες της βροχής, για τη χαρά που θα έχουν όσοι πάρουν και για να συγχωρήσει τις αμαρτίες αυτών που πρόσφεραν τα σταφύλια).

 *

         Μια ηλιόλουστη φωτεινή γαλάζια μέρα, με ζωηρό άνεμο που φέρνει τη στάχτη από τη Βαρυμπόμπη και μια πικάντικη οσμή καπνιστού... Τα κάνιστρα με τα σταφύλια, ενώ ευλογούνται- από τον ιερό ναό Αγ. Νικολάου Φιλοπάππου.

Καβαφικά πεζολογικά

             Η πεζολογία του Καβάφη, που θεωρήθηκε μέχρι και αντιποιητική παλαιότερα, χαίρει ιδιαίτερης εκτίμησης. Συνειρμικά, σκέφτομαι τον ποιητικό τρόπο της Κικής Δημουλά. Σε συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης, μερικές φράσεις του Αλεξανδρινού που έχω κατά καιρούς υπογραμμίσει, αποκομμένες από το ποιητικό συγκείμενο : 

* να μαυροφορούν οι επιθυμίες μου (1904)

* Κάθε προσδοκία του βγήκε λανθασμένη! (1915-19)

* και άλλα ηχηρά παρόμοια (1921)

* και τα λοιπά, και τα λοιπά. Λαμπρά ταιριάζουν όλα. (1926)

Καβαφική παραίνεση β΄

Μη δίδεις τόση σπουδαιότητα στον εαυτό σου ...

Μετρίασε την τύψι που είναι πάντα
μέχρι στρεψοδικίας μεροληπτική εναντίον σου.

(Τύψις, ατελές 1925)

Καβαφικές παραινέσεις/προειδοποιήσεις

Περίπου ανά δεκαετία:

Μάρτιαι Ειδοί

(1906, 1910- απόσπασμα)

Τα μεγαλεία να φοβάσαι, ω ψυχή.
Και τες φιλοδοξίες σου να υπερνικήσεις
αν δεν μπορείς, με δισταγμό και προφυλάξεις
να τες ακολουθείς. Κι όσο εμπροστά προβαίνεις,
τόσο εξεταστική, προσεκτική να είσαι.
Κι όταν θα φθάσεις στην ακμή σου, Καίσαρ πια
έτσι περιωνύμου ανθρώπου σχήμα όταν λάβεις,
τότε κυρίως πρόσεξε σα βγεις στον δρόμον έξω,
εξουσιαστής περίβλεπτος με συνοδεία, [...]

(Μάρτιαι Ειδοί: ημέρα δολοφονίας του Καίσαρα το 44 π.Χ.)

*

Η διορία του Νέρωνος 

  (1918)

Δεν ανησύχησεν ο Νέρων όταν άκουσε

του Δελφικού Μαντείου τον χρησμό.

«Τα εβδομήντα τρία χρόνια να φοβάται.»

Είχε καιρόν ακόμη να χαρεί.

Τριάντα χρονώ είναι. Πολύ αρκετή

είν' η διορία που ο θεός τον δίδει

για να φροντίσει για τους μέλλοντας κινδύνους.

Τώρα στην Ρώμη θα επιστρέψει κουρασμένος λίγο,

αλλά εξαίσια κουρασμένος από το ταξίδι αυτό,

που ήταν όλο μέρες απολαύσεως -

στα θέατρα, στους κήπους, στα γυμνάσια...

[...]
Αυτά ο Νέρων. Και στην Ισπανία ο Γάλβας

κρυφά το στράτευμά του συναθροίζει και το ασκεί,

ο γέροντας ο εβδομήντα τριώ χρονώ.

*

Εν πορεία προς την Σινώπην

(1928)

Ο Μιθριδάτης, ένδοξος και κραταιός,

μεγάλων πόλεων ο κύριος,

κάτοχος ισχυρών στρατών και στόλων,

πηγαίνοντας προς την Σινώπην πέρασε από δρόμον

εξοχικόν, πολύ απόκεντρον

όπου ένας μάντις είχε κατοικίαν.

Έστειλεν αξιωματικό του ο Μιθριδάτης

τον μάντι να ρωτήσει πόσα θ’ αποκτήσει ακόμη

στο μέλλον αγαθά, πόσες δυνάμεις άλλες.

Έστειλεν αξιωματικό του, και μετά

προς την Σινώπην την πορεία του ξακολούθησε.

Ο μάντις αποσύρθηκε σ’ ένα δωμάτιο μυστικό.

Μετά περίπου μισήν ώρα βγήκε

περίφροντις, κ’ είπε στον αξιωματικό,

«Ικανοποιητικώς δεν μπόρεσα να διευκρινίσω.

Κατάλληλη δεν είν’ η μέρα σήμερα.

Κάτι σκιώδη πράγματα είδα. Δεν κατάλαβα καλά. —

Μα ν’ αρκεσθεί, φρονώ, με τόσα που έχει ο βασιλεύς.

Τα περισσότερα εις κινδύνους θα τον φέρουν.

Θυμήσου να τον πεις αυτό, αξιωματικέ:

με τόσα που έχει, προς θεού, ν’ αρκείται!

Η τύχη ξαφνικές έχει μεταβολές.

Να πεις στον βασιλέα Μιθριδάτη:

λίαν σπανίως βρίσκεται ο εταίρος του προγόνου του

ο ευγενής, που εγκαίρως με την λόγχην γράφει

στο χώμα επάνω το σωτήριον Φεύγε Μιθριδάτα.»

(Μιθριδάτης ο Ε΄ (δολοφονήθηκε το 120 π.Χ.) :  ο Μιθριδάτης ο Γ΄ είχε ενημερωθεί από το φίλο του Δημήτριο τον Πολιορκητή, περίπου ενάμιση αιώνα πριν).

100 χρόνια πριν, σαν σήμερα

          Στις 2 Αυγούστου 2013 συμπληρώνονται 100 χρόνια από την κατάκτηση της κορυφής του Ολύμπου που έγινε από τον Χρήστο Κάκαλο, κυνηγό αγριοκάτσικων από το Λιτόχωρο ως οδηγό, και τους διάσημους τότε Ελβετούς Frederic Boissonnas, φωτογράφο & εκδότη, και Daniel Boud-Bovy, ακαδημαϊκό δάσκαλο (πρύτανη σχολής Καλών τεχνών), συγγραφέα & τεχνοκριτικό.

Χρ. Κάκαλος (κυνηγός)

              Το γεγονός της πρώτης ανάβασης προκάλεσε το ενδιαφέρον ξένων ορειβατών, που μετά και την κυκλοφορία των βιβλίων των δύο εξαίρετων Ελβετών άρχισαν να επισκέπτονται κατά κύματα την Ελλάδα και τον Όλυμπο.  Είχαν προηγηθεί 25 περίπου ανεπιτυχείς προσπάθειες ξένων ορειβατικών και επιστημονικών αποστολών (από το 1780) για διάφορους λόγους: μεγάλη περίοδος της τούρκικης κατοχής, η χάραξη τον ελληνοτουρκικών συνόρων στον Όλυμπο (1881-1912), οι σχετικές άδειες που χρειάζονταν για την επίσκεψη ξένων αποστολών, η έλλειψη κατάλληλων χαρτών και πληροφόρησης, η δυσχέρεια εξεύρεσης στρατιωτικής συνοδείας και αγωγιατών - οδηγών, τα συχνά πολεμικά επεισόδια που διαδραματίζονταν και τέλος η παρουσία πολλών ληστών (μέχρι το 1926 ακόμα: Λιόλιου, Γκαντάρα, Γιαγκούλα, Μπαμπάνη, Τσιαμίτα, Τζατζά κ.ά.).

Ο γαλλοελβετός που αγάπησε μέσα από το φακό του την Ελλάδα,
Frederic Boissonnas. H ζωή του«προσανατολίστηκε και φωτίστηκε 
από τη μαγεία της Ελλάδας», όπως ο ίδιος έχει γράψει.

              Τον Ιούλιο του 1913 οι Frederic Boissonnas (1858-1946) και Daniel Baud Bovy (1870-1958), μετά την περιήγησή τους στην απελευθερωμένη Ήπειρο, φθάνουν στη Θεσσαλονίκη για να παρακολουθήσουν και να φωτογραφίσουν τις πολεμικές επιχειρήσεις, κατόπιν πρόσκλησης της Ελληνικής Κυβέρνησης. Οι δύο Ελβετοί, θέλοντας να αξιοποιήσουν τις οκτώ ημέρες που μεσολαβούσαν μεταξύ των δύο υποχρεωτικών εμβολιασμών τους για χολέρα, αποφάσισαν να εξερευνήσουν τον Όλυμπο, εκπληρώνοντας έτσι ένα παλιό τους όνειρο.
             Στις 28 Ιουλίου φθάνουν στο Λιτόχωρο με καΐκι από τη Θεσσαλονίκη και, αφού παίρνουν για οδηγό τον κυνηγό αγριοκάτσικων Χρήστο Κάκαλο (1882-1976),  ξεκινούν την επόμενη ημέρα για τη Μονή Αγίου Διονυσίου εν Ολύμπω, όπου φθάνουν το μεσημέρι. Ανηφορίζουν το παλιό μονοπάτι στα βόρεια του μοναστηριού και κατασκηνώνουν στην Πετρόστρουγκα.
              Στις 30 Ιουλίου αφήνουν την Πετρόστρουγκα και το κατεστραμμένο από μεγάλη πυρκαγιά δάσος της, ανηφορίζουν στη Σκούρτα και αφού διασχίσουν το «λαιμό» φθάνουν στην άκρη του σημερινού «Οροπεδίου των Μουσών», που αμέσως βαφτίζουν «Λιβάδι των θεών». Στη συνέχεια ανεβαίνουν στον Προφήτη Ηλία και εξερευνούν τη βάση του Στεφανιού. Βαφτίζουν το Στεφάνι «Θρόνο του Διός», ενώ στο Σκολιό δίνουν την περίεργη ονομασία «Μαύρη κορυφή», γιατί εκείνη την ώρα ήταν σκοτεινή η πλευρά της προς τα Μεγάλα Καζάνια.
              Από το οροπέδιο κατεβαίνουν απότομες σάρες και σε δύο ώρες φθάνουν στην άκρη του δάσους, όπου υπήρχε μία καλύβα ξυλοκόπων (σήμερα εκεί βρίσκεται το μικρό ξέφωτο, ΒΑ του καταφυγίου «Σπήλιος Αγαπητός», που λειτουργεί ως ελικοδρόμιο).
            Στις 31 Ιουλίου, ενώ η ομάδα έχει αποφασίσει να επιστρέψει στο Λιτόχωρο, κοντά στο μοναστήρι αποφασίζουν να επιχειρήσουν την ανάβαση στην ψηλότερη και απάτητη κορυφή του Ολύμπου. Έτσι επιστρέφουν στα Πριόνια, όπου το βράδυ δοκιμάζονται από μία φοβερή θύελλα. Την επόμενη μέρα, αρκετά ταλαιπωρημένοι, ανηφορίζουν το Μαυρόλογγο και το απόγευμα φθάνουν στην καλύβα όπου και διανυκτερεύουν.
          Πριν ακόμα ξημερώσει ξεκινούν με ομίχλη, χαλάζι και δυνατό αέρα. Μετά από μία κοπιαστική ανάβαση από μικρές χαραδρώσεις, σάρες και απότομους γλιστερούς βράχους, βρίσκονται πάνω σε μία στενή κορυφογραμμή (από την περιγραφή φαίνεται ότι ανέβηκαν κατευθείαν από τα Ζωνάρια).
         Σκαρφαλώνοντας συνέχεια μέσα στην ομίχλη, ο Χρήστος Κάκαλος μπροστά ξυπόλητος και πίσω οι δύο Ελβετοί δεμένοι με σχοινί, ανεβαίνουν τελικά σε μία «καταφαγωμένη» κορυφή που βαφτίζουν «Κορυφή της Νίκης» (προς τιμήν της νίκης των ελληνικών στρατευμάτων στο Σαραντάπορο), νομίζοντας πως είναι η ψηλότερη κορυφή του Ολύμπου. Οι Ελβετοί γράφουν λίγα λόγια για την ανάβαση σε μία κάρτα, τη βάζουν μέσα σε ένα μπουκάλι και το τοποθετούν προσεκτικά κάτω από ένα σωρό από πέτρες για να το προστατεύσουν (βρέθηκε 14 χρόνια μετά, στάλθηκε στην Ελβετία και σήμερα βρίσκεται στα γραφεία της Ε.Ο.Ο.Α.).
            Σε ένα ξάνοιγμα όμως του καιρού βλέπουν μία άλλη φοβερότερη κορυφή ψηλότερα από το σημείο που βρίσκονται και καταλαβαίνουν το λάθος τους. Απογοητευμένοι κατεβαίνουν από την απόκρημνη κορυφή που τώρα ονομάζουν «Ταρπηία Πέτρα» (σ. βράχος στη Ρώμη -λόφος Καπιτώλιου- από όπου γκρέμιζαν κακούργους, προδότες...).
            Ο Χρήστος Κάκαλος αμίλητος κατεβαίνει την απότομη κόψη. Σταματάει. Μπροστά του ο «κατακόρυφος διάδρομος» που οδηγεί στην ψηλότερη κορυφή. Όπως γράφει αργότερα ο Boissonnas: "στην καρδιά κάθε θνητού βρίσκεται ένα κομματάκι από τη φωτιά του Προμηθέα"."Επάνω;" ρωτάει. Οι Ελβετοί του γνέφουν καταφατικά. Ο Κάκαλος ρίχνεται μπροστά και σκαρφαλώνει με πείσμα τους λείους και επικίνδυνους βράχους, ενώ ακολουθούν οι δύο Ελβετοί. Σε λίγο φτάνει στο τέρμα- δεν πάει παραπάνω, είναι στην κορυφή.
             Έτσι στις 2 Αυγούστου 1913 (με το νέο ημερολόγιο), ώρα 10 και 25΄ το πρωί κατακτήθηκε η ψηλότερη κορυφή της Ελλάδος- απάτητη μέχρι εκείνη τη στιγμή- η κορυφή του Ολύμπου. Κατακτητές της οι Χρήστος Κάκαλος-ξυπόλητος, λέγεται- Frederic Boissonnas και Daniel Baud Bovy. Ο Χρήστος Κάκαλος έγινε αργότερα ο πρώτος επίσημος οδηγός του Ολύμπου και για τελευταία φορά ανέβηκε στην ψηλότερη κορυφή, το Μύτικα, το 1972.

Ο Frederic Boissonnas στο Μύτικα με τη σημαία της Ελβετίας (πηγή)

             Η ανάβαση αυτή και η κατάκτηση της κορυφής, που βάφτισαν τότε «Κορυφή Βενιζέλος» (Μύτικας ονομάστηκε αργότερα) έγινε επίσημα γνωστή το 1919 με την έκδοση του βιβλίου «La Grèce Immortelle»).

Πηγή πληροφοριών- αντιγραφή από την ιστοσελίδα της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας Αναρρίχησης.
Δείτε και εδώ. 
Επίσης, στοιχεία για τους δύο αυτούς άντρες δείτε εδώ . 

 ΥΓ.   93 χρόνια μετά 19-8-2006 κατακτήθηκε -πρώτη κορυφή- και από εμάς νωρίς το πρωί. Τότε δεν υπήρχε το"άγχος" των ωραίων φωτογραφικών κάδρων για να συντηρούνται τις αναμνήσεις, ούτε καν το κολωνάκι δε φωτογραφηθηκε, παρά μόνο ως φόντο πιο προσωπικών στιγμιοτύπων. Κρίμα, όμως βάρυναν άλλα τότε... Ωστόσο, να μια εικόνα της βραχώδους κορυφής (2917 μ., τώρα λέγεται 2918), της ψηλότερης της Ελλάδας!

Μύτικας, 2917μ., Όλυμπος
 19/8/2006

 *

 Αυτή ήταν η εκατοστή (100η) ανάρτηση του ιστολογίου μας !

Παρακλητικός...

       Από απόψε και κατά τη διάρκεια του Δεκαπενταύγουστου κάθε απόγευμα ψάλλεται ο Μικρός Παρακλητικός Κανόνας (εναλλάξ με τον Μεγάλο). Μια προσευχή, μια δέηση στην Παναγία που ψάλλεται σύμφωνα με το Μέγα Ωρολόγιον «εν πάσει περιστάσει και θλίψει ψυχής», ποίημα Θεοστηρίκτου μοναχού ή Θεοφάνους. 
       Κατάνυξη, ώρα περισυλλογής... Οι ποιητές της Εκκλησίας μας - πέρα από το πνευματικό ή δογματικό περιεχόμενο- μας κληροδότησαν στα ελληνικά εικόνες, περιγραφές, νοήματα, γλωσσικές συνθέσεις υψηλής αισθητικής και καλλιτεχνικής αξίας.

 

Θεοτόκος η Γλυκοφιλούσα (η Επίσκεψις), ψηφιδωτή εικόνα

 13ου αιώνα από την Tρίγλια της Μ. Ασίας

 (Βυζαντινό Μουσείο)

 Ἱκετεύω, Παρθένε, τὸν ψυχικὸν τάραχον, καὶ τῆς ἀθυμίας τὴν ζάλην, διασκεδάσαι μου· σὺ γάρ, Θεόνυμφε, τὸν ἀρχηγὸν τῆς γαλήνης, τὸν Χριστὸν ἐκύησας, μόνη πανάχραντε.

 Τὰς ἀσθενείας μου τῆς ψυχῆς ἰατρεύεις, καὶ σαρκὸς τὰς ὀδύνας, Παρθένε, ἵνα σε δοξάζω τὴν Κεχαριτωμένην.

Χαρᾶς μου τὴν καρδίαν, πλήρωσον, Παρθένε, ἡ τῆς χαρᾶς δεξαμένη τὸ πλήρωμα, τῆς ἁμαρτίας τὴν λύπην, ἐξαφανίσασα.

Πᾶσαι τῶν Ἀγγέλων αἱ στρατιαί, Πρόδρομε Κυρίου, Ἀποστόλων ἡ δωδεκάς, οἱ Ἅγιοι Πάντες, μετὰ τῆς Θεοτόκου, ποιήσατε πρεσβείαν, εἰς τὸ σωθῆναι ἡμᾶς.

 *

          Και για να κλείσουμε, ένα απόσπασμα  από το διήγημα "Εξοχική Λαμπρή" (1890) του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, όπου ένας ψάλτης σχετικά με ένα εκ των μεγαλυναρίων του Κανόνα:
         "Καὶ ὅμως, μεθ᾽ ὅλην τὴν ἰδιορρυθμίαν ταύτην, οὐδείς ποτε ἔψαλεν ἱερὸν ᾆσμα μετὰ πλείονος χριστιανικοῦ αἰσθήματος καὶ ἐνθουσιασμοῦ, ἐξαιρουμένου ἴσως τοῦ γνωστοῦ ἐν Ἀθήναις γηραιοῦ καὶ σεβασμίου Κρητός, τοῦ ψάλλοντος τὸ Ἄλαλα τὰ χείλη τῶν ἀσεβῶν μὲ τὴν ἑξῆς προσθήκην· «Ἄλαλα τὰ χείλη τῶν ἀσεβῶν τῶν μὴ προσκυνούντων, οἱ κερατάδες! τὴν εἰκόνα σου τὴν σεπτήν…»
           Ἀληθεῖς ὀρθόδοξοι Ἕλληνες!  "

 *

 Καλή Παναγιά! 

Καλό μήνα...

         

                  Αύγουστος... ο τελευταίος μήνας του χρόνου σύμφωνα με το βυζαντινό (και εκκλησιαστικό) ημερολόγιο, ο τελευταίος του καλοκαιριού, μήνας των μελτεμιών, της ευλόγησης των σταφυλιών (ημέρα Μεταμορφώσεως), με τα μερομήνια και τις δρίμες (δεισιδαιμονίες σαν τα καλικαντζάρια), το μικρό Πάσχα του καλοκαιριού με τη γιορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου, το αυγουστιάτικο φεγγάρι...
                 Θερινή ραστώνη και ηλιοκαμένα πρόσωπα. Ωστόσο το φωτογραφικό κέρασμα είναι το κεφάλι σφριγηλού αγάλματος εφήβου (ή θεού) από το ναυάγιο των Αντικυθήρων, από αστραποβόλο λευκό παριανό μάρμαρο, φαγωμένο από λιθοφάγους θαλάσσιους μικροοργανισμούς (στα σημεία όπου δεν καλυπτόταν από άμμο του βυθού). Υπέροχο, με μια αδιόρατη θλίψη ίσως... 

Μα γιατί το τραγούδι να `ναι λυπητερό
με μιας θαρρείς κι απ’ την καρδιά μου ξέκοψε...

(από το τραγούδι Αύγουστος του Ν. Παπάζογλου, Χαράτσι 1984)

Καβαφικό όστρακο

Εγώ φοβούμενος τα τετριμμένα

πολλούς μου λόγους αποσιωπώ

 (1892, κρυμμένο)

Επίφαση

Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης (1928)

Άρεσε γενικώς στην Αλεξάνδρεια,

τες δέκα μέρες που διέμεινεν αυτού,

ο ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης

Αριστομένης, υιός του Μενελάου.

Ως τ' όνομά του, κ' η περιβολή, κοσμίως, ελληνική.

Δέχονταν ευχαρίστως τες τιμές, αλλά

δεν τες επιζητούσεν· ήταν μετριόφρων.

Αγόραζε βιβλία ελληνικά,

ιδίως ιστορικά και φιλοσοφικά.

Προ πάντων δε άνθρωπος λιγομίλητος.

Θάταν βαθύς στες σκέψεις, διεδίδετο,

κ' οι τέτοιοι τόχουν φυσικό να μη μιλούν πολλά.

Μήτε βαθύς στες σκέψεις ήταν, μήτε τίποτε.

Ένας τυχαίος, αστείος άνθρωπος.

Πήρε όνομα ελληνικό, ντύθηκε σαν τους Έλληνας,

έμαθ' επάνω, κάτω σαν τους Έλληνας να φέρεται·

κ' έτρεμεν η ψυχή του μη τυχόν

χαλάσει την καλούτσικην εντύπωσι

μιλώντας με βαρβαρισμούς δεινούς τα ελληνικά,

κ' οι Αλεξανδρινοί τον πάρουν στο ψιλό,

ως είναι το συνήθειο τους, οι απαίσιοι.

Γι' αυτό και περιορίζονταν σε λίγες λέξεις,

προσέχοντας με δέος τες κλίσεις και την προφορά·

κ' έπληττεν ουκ ολίγον έχοντας

κουβέντες στοιβαγμένες μέσα του.

Καβάφης - Bruges (Φλάνδρα/Βέλγιο)

καμπαναριό (Belfort) της Bruges
 4-12-2010

Vulnerant Omnes, Ultima Necat 

       (1893, αποκηρυγμένο)

Της Βρούγκου η μητρόπολις, ην πάλαι είχε κτίσει
δουξ Φλαμανδός τις ισχυρός και αφειδώς προικίσει,
έχει εν ωρολόγιον με αργυρούς πυλώνας
όπερ δεικνύει τον καιρόν από πολλούς αιώνας.


Είπε το Ωρολόγιον· «Είν' η ζωή μου κρύα
            και άχρους, και σκληρά.
Είναι ομοία δι' εμέ πάσα της γης ημέρα.
Παρασκευή και Σάββατον, Κυριακή, Δευτέρα,
δεν έχουσι διαφοράν. Ζω - χωρίς να ελπίζω.
Η μόνη διασκέδασις, η μόνη ποικιλία
είναι, εν τη μοιραία μου, πικρά μονοτονία,
            του κόσμου η φθορά.
Ότε τους δείκτας μου νωθρώς, εν μαρασμώ γυρίζω
μοι φανερώνεται παντός γηίνου η απάτη.
Τέλος και πτώσις πανταχού. Ατρύτου πάλης κρότοι,
στόνοι βομβούσι πέριξ μου - και συμπεραίνω ότι
Πληγώνει πάσα ώρα μου· φονεύει η εσχάτη.»

Ήκουσεν ο Αρχιερεύς τον λόγον τον αυθάδη
και είπεν· «Ωρολόγιον, η γλώσσ' αυτή απάδει
εις την εκκλησιαστικήν και υψηλήν σειράν σου.
Τοιαύτη σκέψις πονηρά εις την διάνοιάν σου
πόθεν εισήλθεν; ω μωρά, αιρετική ιδέα!
            Το πνεύμα σου μ' αχλύν
πυκνήν θα περιέβαλε πολύχρονος ανία.
            Άλλην αποστολήν
εκ του Κυρίου, των ωρών έλαβεν η χορεία.
Εκάστη αναζωπυρεί· γεννά η τελευταία.»

[πρωτόλειο ποίημα, με γλώσσα δύσκαμπτη, καθαρεύουσα ξύλινη που εγκλωβίζει το θέμα/νόημα, ομοιοκαταληξία, καβάφειο ύφος αδιαμόρφωτο ακόμα]

Συνθήκες

         Στις 28 Ιουλίου 1920 (με το παλαιό ημερολόγιο στην Ελλάδα, 10 Αυγούστου για την υπόλοιπη Ευρώπη)  υπογράφηκε στο δημαρχιακό μέγαρο των Σεβρών, νοτιοδυτικό προάστιο του Παρισιού σήμερα (τότε πόλη) Sèvres της Γαλλίας η ομώνυμη συνθήκη ανάμεσα σους συμμάχους και την Οθωμανική Αυτοκρατορία, 22 μήνες μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Οι εκπρόσωποι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας

υπογράφουν το διαμελισμό της!

           Η Ελλάδα με την υπογραφή του Πρωθυπουργού της Ελευθερίου Βενιζέλου βρίσκεται ένα βήμα πριν το όνειρο : αν και δεν ικανοποίησε όλες τις επιδιώξεις της (Βόρειο Ήπειρο, Κύπρο, Δωδεκάνησα και, βέβαια, Κωνσταντινούπολη) κέρδισε νησιά ΒΑ Αιγαίου, Ίμβρο, Τένεδο, Ανατολική και Δυτική Θράκη και την περιοχή της Σμύρνης με την προοπτική αυτή να προσαρτηθεί στο ελλαδικό κράτος με δημοψήφισμα πέντε χρόνια μετά (και με την προσδοκία ότι ελληνικός πληθυσμός από τα πέριξ θα συνέρρεε στην ελληνική περιοχή). Η Ελλάδα των δύο ηπείρων (Ευρώπη-Ασία) και των πέντε θαλασσών (Αιγαίο-Ιόνιο-Μεσόγειος-Εύξεινος πόντος-Προποντίδα) ήταν γεγονός.              

            Ο πρωτεργάτης Βενιζέλος δύο μέρες μετά, βέβαια, στο σταθμό της Λυόν δέχτηκε επίθεση από απότακτους αξιωματικούς και τραυματίστηκε- αποτέλεσμα του Εθνικού Διχασμού...  Στην Ελλάδα μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού δέχτηκε χρυσό στεφάνι αγριελιάς από τις δημοτικές αρχές της Ελλάδας.

            Η συνθήκη ωστόσο, όπως εύστοχα το διατύπωσε ο γάλλος πρόεδρος Ρ. Πουανκαρέ, ήταν "πιο εύθραυστη από τις πορσελάνες των Σεβρών. Μην αγγίζετε!". Λίγο αργότερα η ιστορική εξέλιξη ανέτρεψε το θετικό κλίμα: μέσα σε μόλις δύο χρόνια και, αφού ο Ε.Βενιζέλος έχασε τις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920 παρά το θρίαμβο, η Ελλάδα έζησε την τραγική εξέλιξη στο μικρασιατικό μέτωπο και τη Μικρασιατική Καταστροφή στα τέλη Αυγούστου του 1922. Ο ελληνισμός ζει δραματικές στιγμές. [Όπως είπε ο Ουίνστον Τσώρτσιλ: «Πώς η Ελλάδα κέρδισε την αυτοκρατορία των ονείρων της ερήμην της και πώς την απέρριψε όταν ξύπνησε»]. Τελικά, έναν ακόμη χρόνο μετά, στις 24 Ιουλίου 1923, υπογράφεται στο Palais de Rumine, κτήριο του Πανεπιστημίου της Λωζάνης, η συνθήκη της Λωζάνης και πάλι από τον Ε. Βενιζέλο, η οποία περιόρισε τον ελληνισμό στο ελλαδικό κράτος και ρυθμίζει μέχρι και σήμερα τις σχέσεις μας με το νέο κεμαλικό κράτος της Τουρκίας που αρχίζει τότε να διαμορφώνεται. Πέρασαν 90 χρόνια...

Για μια μικρή λευκή αχιβάδα...

 Έργο του Μ. Χατζηδάκι πρωτόλειο (1947-8).

Για τις καλοκαιρινές στιγμές... 

(καλύτερες από τα εμφυλιακά εκείνα χρόνια)

Πήλιο 2013 
(πατήστε την εικόνα για να το ακούσετε όλο)

Διακοπές β΄

Κένταυρος, Άνω Βόλος

          Στο βουνό των Κενταύρων, υβριδικών μορφών της μυθολογίας -μισοί άνθρωποι, μισοί άλογα- που ενσαρκώνουν τη βιαιότητα, την κτηνωδία της φύσης και των στοιχείων της, την επικινδυνότητα των καιρικών φαινομένων, όπως φαίνεται από την ιστορία του μοχθηρού κένταυρου Νέσσου και του Ηρακλή. Ωστόσο, ο γνωστότερος κένταυρος του Πηλίου, ο

Χείρων, δάσκαλος του Αχιλλέα, γιος του Κρόνου (μεταμορφωμένου – από κει κληρονόμησε το γονίδιο ο γιος του ο Δίας- σε άλογο) και της νύμφης Φιλύρας (φλαμουριά), συμβόλιζε τη σοφία και την αφθονία της φύσης, τη θεραπεία μέσω των βοτάνων και άλλες σχετικές επιστήμες. 

          Και δεν είναι τυχαίο· η φύση έχει προικίσει το Πήλιο με πλούσια βλάστηση· βουνό δασωμένο με πλήθος δέντρων: από ελιές και οπωροφόρα, μηλιές, κυδωνιές, συκιές, αλλά και πλατάνια, οξιές, καστανιές, ιπποκαστανιές, φλαμουριές κ.α., που πολλές φορές σχηματίζουν σκιερά γεφύρια στο δρόμο σου, ανάσες δροσιάς και σκιάς (ευσκιόφυλλα ξύλα)· νερά τρεχούμενα σε ρέματα, αλλά και σε αυλάκια που περιτρέχουν κελαρύζοντας τους γεμάτους λουλούδια οικισμούς του βουνού, οι οποίοι σαν να ξεφυτρώνουν μέσα στην πυκνή βλάστηση. 

        

Τσιπουράδικο (στον Παγασητικό...)

  Πρόβατα, κατσίκια και γελάδια μυρίζουν και τα βλέπεις στις ποτίστρες, καθώς ανεβαίνεις από την πόλη του Βόλου (μετά τα παραδοσιακά τσίπουρα), περνώντας μέσα από το χιονοδρομικό Αγριόλευκες (στα Χάνια- θαμπές αναμνήσεις επιστρέφουν), με προορισμό την ανατολική πλευρά του βουνού, που δροσίζεται από το Αιγαίο και χαιρετίζει τον ήλιο κάθε ανατολή για να χάσει τα χρώματα της δύσης, αφού αυτός πέφτει από την πλευρά του Παγασητικού. 

Αγ. Μαρίνα Κισσού

Υπέροχα χωριά, με  παλιές εκκλησίες, φουντωτές πρασιές με λουλούδια και πλατάνια, όπως η εκκλησία του Κισσού (Αγία Μαρίνα, ιστορημένη από τον Χιοναδίτη λαϊκό αγιογράφο Παγώνη), η Τσαγκαράδα, το χαμένο και απλωμένο μέσα στο πράσινο χωριό με τις τέσσερεις συνοικίες και τον υπεραιωνόβιο πλάτανο, η Ζαγορά με την πλατανόβρυση (μαρμάρινη σε κορμό πλατάνου). 

Τσαγκαράδα

            Αυτό που ξεχωρίζει όμως το Πήλιο είναι – ειδικά το καλοκαίρι- ο συνδυασμός του πράσινου βουνού και της ασυναγώνιστης θάλασσας. Παραλίες καταπληκτικές, να σε αγκαλιάζουν μέχρι τα βάθη της ύπαρξης, χωρίς να σου προκαλούν δέος από το μέγεθος ή το βάθος, αλλά αγαλλίαση. Να μη θέλει να τις αφήσει κανείς, με τη γαλάζια απεραντοσύνη του ορίζοντα και φόντο καταπράσινες πλαγιές, βράχια με κάπαρες, σπηλιές… 

Θάλασσα...

Μυλοπόταμος